تحقق معلول هستند و شرايط افاضهء وجود از ناحيهء علت را فراهم مىسازند از موضوع بحث خارج مىباشند . در مثال بنّا و ساختمان ، چنين نيست كه بنّا ايجادكنندهء ساختمان باشد و به آن وجود افاضه كند . ساختمان مجموعه‌اى از آهن و گچ و آجر و غير آن است كه هيچ كدام را بنا ايجاد نكرده است . آرى ، بنا علت فاعلى نسبت به حركات دست خويش است ، و پرواضح است كه حركات دست بنا همچنان‌كه در حدوث نيازمند به بناء هستند در بقا نيز محتاج به آن مىباشند . پس بنّا ، حركاتى را به وجود مىآورد ، و اين حركات علل معدّه براى پيدايش اجتماع ميان مواد اوليهء ساختمان هستند ، و چون علل معدّه‌اند از موضوع بحث خارج مىباشند . از طرف ديگر ، اجتماع مواد اوليهء ساختمان در كنار يكديگر ، علت پيدايش شكل و هيئت ساختمان است ، و حالت چسبندگىاى كه ميان اجزاى ساختمان وجود دارد و به‌طور كلى خواص فيزيكى و شيميايى آنها باعث مىشود مدتى اين ساختمان پابرجا بماند . وجوب و امكان از امور وجودى هستند خاتمة قد تبيّن من الأبحاث السابقة : أنّ الوجوب و الامكان و الامتناع كيفيّات ثلاث لنسب القضايا ؛ و أنّ الوجوب و الامكان أمران وجوديّان ، لمطابقة القضايا الموجّهة بهما للخارج مطابقة تامّة بما لها من الجهة ؛ فهما موجودان لكن بوجود موضوعهما لا بوجود منحاز مستقلّ ، فهما كسائر المعانى الفلسفيّة ، من الوحدة و الكثرة ، و القدم و الحدوث ، و القوّة و الفعل ، و غيرها ، أوصاف وجوديّة موجودة للموجود المطلق ، بمعنى كون الاتصاف بها فى الخارج و عروضها فى الذهن ؛ و هى المسمّاة ب « المعقولات الثانية » باصطلاح الفلسفة .